چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- صاف کردن مکرر صدا بیش از یک هفته طول کشیده است.
- صاف کردن صدا خواب را مختل کرده و بر گفتار تأثیر گذاشته است.
- صاف کردن صدا باعث گرفتگی صدا یا درد گلو شده است.
- تنفس و بلع مشکل شده است.

- صاف کردن صدا نشانهٔ چیست؟
گاهی صاف کردن صدا برای جلب توجه است، اما اگر این صاف کردن زیاد شود، با
بدبینی به آن توجه می‌شود. نزدیکان خواهند گفت شاید دچار یک ناراحتی گلو
شده‌اید. خود نیز از دست آن به تنگ می‌آئید.
گاهی این صاف کردن صدا عادتی به‌دنبال یک هفته عفونت دستگاه تنفس فوقانی
است. حتی بعد از این که دیگر ترشح غلیظی در گلو وجود ندارد، باز هم صدایتان
را صاف می‌کنید.
این تکرار صاف‌کردن صدا باعث به‌هم خوردن محکم تارهای صوتی می‌شود که در
اثر آن متورم گردیده و احساس وجود چیزی را در گلو به‌‌وجود می‌آورند. شما
هم با صاف کردن مجدد صدا سعی در برطرف کردن آن دارید که تورم آنها را باز
هم شدیدتر می‌کند.
از دیگر علل شایع صاف کردن صدا برگشت اسید معده به درون مری و تحریک گلو،
معمولاً در هنگام خواب است. این برگشت اسید ممکن است بدون سوزش دل باشد.
کم‌خوردن مایعات و کشیدن سیگار گلو را خشک و تحریک می‌کند. ترس ناگهانی هم
باعث این حالت می‌شود.
پیری نیز اثر خشک‌کنندگی بر غشاهای مخاطی دارد و باعث واکنش صاف کردن صدا
می‌شود. اگر پرتو درمانی می‌شوید، گلویتان ممکن است خشک شود.

- درمان صاف کردن صدا
آب بخورید. هر وقت احساس کردید که نیاز به صاف کردن صدا دارید، کمی آب
بخورید. همیشه یک شیشه آب با خود داشته باشید. ظرف سه هفته این عادت از
سرتان می‌افتد.
مایعات گرم بنوشید. خوردن مایعات گرم در هنگام ترس ناگهانی به رفع خشکی
دهان و گلو کمک می‌کند. اگر باید در برابر جمعی سخنرانی کنید معجون آب گرم و
آب لیمو و عسل بخورید. این معجون پوششی مرطوب بر گلو می‌کشد وآن را نرم
می‌کند.
هو را مرطوب کنید. در زمستان که هوای درون اتاق خشک است، از دستگاه مرطوب
کنندهٔ هوا استفاده کنید تا غشاهای تحریک‌پذیر گلو را آرام کند.
گرفتاری گلو را قورت دهید. به‌جای این که صدایتان را صاف کنید، یک بلع محکم
انجام دهید، انگار لقمهٔ برزگی در گلو دارید. این کار احساس وجود چیزی در
گلو را از بین می‌برد.
آب‌نبات بخورید. مکیدن آن نبات باعث ترشح بیشتر بزاق گردیده و گلو را مرطوب
می‌کند. اما قرص مکیدنی منتول‌دار نخورید، چون گلو را خشک‌تر می‌‌کند.
آرام بدمید. تارهای صوتی بسیار ظریف و آسیب‌پذیر هستند. اگر محکم سرفه
کنید، آنها را می‌آزارید. از دمیدن شدید بپرهیزید و سعی کنید هرچه آرام‌تر
هوا را از میان آنها عبور دهید.
بهترین راه برای پاک کردن گلو نفس کشیدن عمیق و بلع آن است. اگر باید
صدایتان را صاف کنید، بدون هیچ صدائی این کار را انجام دهید. هرچه بیشتر
گلو را راحت بگذارید، کمتر به آنها آسیب وارد می‌آید.
ترشح پشت‌بینی را درمان کنید. اگر نیاز به صاف کردن صدا ناشی از تجمع
ترشحات پشت بینی است، درمان ناراحتی اصلی کافی خواهد بود.
برگشت اسید را کم کنید. اگر صاف کردن صدا بعد از خوردن غذا لازم می‌شود،
ممکن است ناشی از برگشت اسید معده باشد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٤٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢٤

 

در افراد بالغ1- 5/1 لیتر بزاق در شبانه روز تولید می‌شود که مقدار بسیار اندکی از آن مربوط به زمان خواب است. بزاق جدا از نرم کردن غذا برای بلع و هضم آسان وظایف حفاظتی مهمی را برعهده دارد.

 بزاق باکتری‌ها را از حفره دهان شسته و پاک می‌کند و در عین حال با توجه به آنزیمها و پادتن‌های موجود در ترکیب خود مستقیماً باکتری‌ها را از بین می‌برد. ترکیبات موجود در بزاق پوسیدگی‌های مراحل اولیه را مجدداً معدنی می‌کنند و باعث سهولت تکلم می‌شوند. بنابراین بزاق نقشی حیاتی در سلامت دندانها، پیشگیری از پوسیدگی دندانها و بیماریهای لثه برعهده دارد.

 بنا بر دلایل متعددی ممکن است شخص دچار کاهش مقدار بزاق و خشکی دهان شود. یک دلیل ناشایع مشکلات تکاملی و مادرزادی غدد بزاقی است. اما به عنوان علل شایع این مشکل باید از انواع بیماریهای سیستمیک نظیرآنمی، دیابت، ایدز، سندرم شوگرن، آرتریت روماتویید، لوپوس و... نام برد.

 در عین حال هر وضعیتی که باعث افزایش دفع آب بدن شود مثل اسهال و استفراغ می‌تواند به ایجاد خشکی دهان منتهی شود. در عین حال اضطراب و استرس بر طبق عملکرد فیزیولوژیک بدن باعث خشکی دهان می‌شوند. دلیل شایع بعدی داروهای متعددی است که می‌توانند به چنین شرایطی منجر شوند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٧:٢۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱٢/٢۱

 

خشکی دهان

ارزیابی خشکی دهان:
احساس خشکی دهان گزروستومیا (Xerostomia) نامیده می شود. ولی خشکی دهان تنها یک نشانه است. با اینکه در اکثر موارد خشکی دهان ناشی از عملکرد غدد بزاقی است ولی در مواردی نیز غدد بزاقی عملکردی بی عیب دارند و به همین دلیل باید با دقت بررسی صورت گیرد.
مواردی مانند دهیدراسیون، مشکلات حسی مرکزی، عصبی و فیزیولوژیکی نیز می تواند موجب احساس خشکی دهان شود. تغییر ترکیب بزاق مهمتر از تغییر در مقدار بزاق است. به همین دلیل مقدار کافی بزاق دلیل بر سلامت غدد بزاقی نیست. اولین قدم بررسی تاریخچه و سپس ارزیابی عمل غدد بزاقی و در انتها می توان از عکسبرداری، بیوپسی و ارزیابی آزمایشگاهی خونی نیز استفاده نمود.

علائم نارسایی غدد بزاقی:
علائم به دنبال کاهش میزان بزاق ظاهر می شود. بیماران از خشکی تمام سطوح بزاقی مانند           گلو و دهان، اشکال در جویدن و بلعیدن و صحبت کردن شکایت دارند. بسیاری از بیماران برای بلعیدن غذا مجبور به نوشیدن مایعات هستند و عده ای برای راحتی صحبت و بلعیدن غذا دائماً با خود مایعات حمل می کنند و اکثراً در حین خوردن غذاهای تند و پر ادویه دچار درد می شود.

تاریخچه:
تاریخچه حال و گذشته پزشکی گاهی و به راحتی علت خشکی دهان را هویدا می کند. مصرف بسیاری از داروها، بیماریها وحتی مکملهای غذایی سبب بروز خشکی دهان میشود. چنانچه تاریخچه علت را مشخص نکند یک بررسی دقیق تر الزامی است. گاهی خشکی دهان تنها در حین صحبت کردن یا غذا خوردن باعث آزار بیمار می شود در حالیکه در حالت عادی خواب یا بیداری بیمار احساس خشکی در دهان ندارد که نشانه نقص عملکرد غدد بزاقی در حین فعالیت دهان می باشد. همچنین سایر پوشش مخاطی مثل چشم، گلو و … باید بررسی شود که (خشکی در سایر مخاطات همراه با مخاط دهان دلیل بر بیماریهای سیستمیک همچون سندرم شوگرن می باشد).

معاینة بالینی:

لمس غدد بزاقی طبیعی بدون درد است و حالت نرم و لاستیکی دارد و باید عاری از هرگونه توده سفتی باشد. اکثر بیماران مبتلا به نقص فعالیت غدد بزاقی غشاهای مخاطی خشکی دارند.

لبها: پر از ترک، رنگ پریده،‌ آتروفیک (ممکن است بیمار از چسبیدن لبها به دندانها شکایت کند)
مخاط باکال: رنگ پریده و موج دار
زبان: صاف و قرمز و خالی از پاپیلا
دندانها: پوسیدگی دندانها مخصوصاً سطح ریشه و اروژن (erosion) افزایش بی دلیل پوسیدگیهای دندانی و بیماریهای پریودنتالی می تواند ناشی از نقص عملکرد غدد بزاقی باشد.
ملاحظات:

عفونتهای کاندیدایی عموماً مشاهده می شود.
در بررسی نهایی برای خشکی دهان از رژلب و سوآپ استفاده می شود این دو تست بیانگر خشکی مخاطی هستند. دندانهای قدامی ماگزیلا نشانه ای بر کاهش بزاق می باشد. (در حالت عادی مخاط و دندانها توسط بزاق خیس و تمیز می شود).
در نشانه دوم یک سوآپ بر روی مخاط باکالی دندانپزشک باید حرکت دهد. مخاط باکال خشک به سوآپ چسبیده و با آن حرکت می کند.
گاهی غدد بزاقی به علت التهاب یانئوپلازم متورم می شوند. غدد بزاقی اصلی به وسیله لمس بررسی می‌شوند تا از لحاظ وجود توده های سخت و ترشح بزاق ارزیابی گردند.
با دوشیدن مجرای غدد بزاقی طبیعی، بزاق از دهانة آن خارج شده قوام ترشحات نیز بررسی می‌شود. بزاق دوشیده شده باید شفاف، آبدار و زیاد باشد.
نقص مزمن غدد بزاقی  بزاق غلیظ و کم
عفونت باکتریایی غدد بزاقی  در برخی موارد هم آلودگی بزاق دیده می شود و غدد بزاقی متورم و دردناک هستند.
در صورت مشاهده بزاق کدر همراه با بزرگی غدد بزاقی کشت بزاق توصیه می شود.

ارزیابی یک توده بزاقی و یا غده بزاقی متورم:
تومورهای غدد بزاقی معمولاً به صورت یک توده بی علامت در غده بروز می کند. در تومورهای خوش خیم کیستها خونریزی و عفونت ممکن است موجب درد شود. جهت بررسی اینگونه ضایعات علاوه بر معاینه بالینی، تصویربرداری و بیوپسی نیز توصیه می گردد.

درمان خشکی دهان:
چهار روش درمانی برای افراد مبتلا به خشکی دهان وجود دارد:
۱) درمان پیشگیری کننده
۲) درمان نشانه ای
۳) تحریک موضعی (Local) و یا تاپیکال (Topical)
4) تحریک سیستمیک غدد بزاقی
در صورت وجود بیماریهای سیستمیک درمان بیماری نیز از جمله روشهای درمانی محسوب می گردد.
۱) درمان پیشگیرانه:
• فلوراید تراپی یکی از روشهای پیشگیری کننده پوسیدگیهای دندانی ناشی از خشکی دهان می باشد. متناسب با شدت بیماری روش و میزان مصرف فلوراید از روزانه تا هفتگی متفاوت می باشد.
• بیمار مبتلا باید از وضعیت بهداشت دهانی خوبی برخوردار بوده و هر چهارهفته توسط دندانپزشک معاینه شود. کاهش فعالیت بزاق ممکن است موجب افزایش رمینرالیزاسیون و سرعت نابودی ساختارهای دندانی شود.
• استفاده از محلولهایی که موجب رمینرالیزاسیون می شود در چنین اشخاصی می تواند مفید باشد.
• عفونتهای دهانی از جمله کاندیدیاز در این بیماران شایع است ودر چنین مواردی داروهای ضدقارچ باید مصرف شود.
۲) درمان نشانه ای:
• بهترین درمان نشانه ای نوشیدن آب است.
• انواعی از ژلها و محلولها برای این بیماران وجود دارد.
• بیماران باید از خوردن غذاهای پرادویه، الکل و پرشکر که به راحتی به مخاط آسیب می زند دوری کنند.
• مصرف Vit.E و کرمهای مرطوب کننده نیز توصیه می شود.
• استفاده از بزاق مصنوعی نیز توصیه می شود ولی در بیمارانی که هیچ فعالیت بزاقی ندارند چندان مفید نیست.

تحریک غدد بزاقی:
۱٫ تحریک موضعی:
• تحریک غدد بزاقی از طریق جویدن و یا چشیدن مواد شیرین و ترش به راحتی انجام می شود. همراهی این دو روش در افرادی که غدد بزاقی نیمه توانا دارند مفید است.
• تحریک الکتریکی نیز علیرغم عوارض نامساعد خود گاهی اوقات مفید می باشد.
یک ولتاژ متوسط در زبان و کام می تواند موجب تحریک تولید بزاق در افراد مبتلاء به خشکی دهان شود.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٥۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱٢/٩

 

 


* چرا آگاهی از عارضه دهان خشک اهمیت دارد ؟

اگر فردی دچار یکی از ناراحتی های عصبی ، آشفتگی و اضطراب و برخی بیماریهای نادر بافت همبند ( مانند شوگرن و ... ) شود با عارضه خشکی دهان مواجه خواهد بود . در سنین بالا نیز به علت تغییرات فیزیولوژیک بدن عارضه خشکی دهان زیاد دیده می شود . سیگاری ها نیز یکی از شکایات شایعشان خشکی دهان است . در عین حال اگر شخص بیمار در تمام یا قسمت عمده اوقات ، دهان خشک داشته باشد ، این حالت می تواند برای او غیرقابل تحمل شده ومنجر به مشکلات شدید جسمانی گردد .

* دهان خشک

می تواند در ذائقه ( مزه غذا ) ، جویدن ، بلعیدن و صحبت کردن مشکلات بوجود آورد .

می تواند شانس پیشرفت پوسیدگی دندانی و دیگر عفونت ها را در دهان افزایش دهد .

می تواند به عنوان یک علامت برای یک بیماری و یا وضعیت اساسی باشد .

می تواند به واسطه داروهای خاص یا درمانهای دارویی ایجاد شود .

دهان خشک یک جزء طبیعی از گذشت عمر محسوب نمی شود . اگر فردی تصور می کند که دهان خشک دارد ،‌باید به پزشک یا دندانپزشک مراجعه نماید یعنی کسانی که شخص بیمار می تواند آسایش و راحتی خود را مجدداً نزد آنها کسب نماید .

* دهان خشک چیست ؟

دهان خشک وضعیتی است که بزاق به میزان کافی وجود ندارد یا بواسطه بیرون انداختن آب دهان ، محیط دهان خشک می شود .

علائم مربوط به این عارضه :

احساس خشکی و چسبندگی در دهان

مشکل در جویدن ، بلع ، مزه کردن غذا و یا صحبت کردن

احساس سوزش در دهان

احساس خشکی در گلو

لبهای ترک خورده

زبان سخت و خشک

زخمهای دهان

یک عفونت در دهان

واژه علمی بکار رفته برای عارضه دهان خشک گزروستودیا ( Xerostomia ) می باشد .

برخی از مردم احساس می کنند که عارضه دهان خشک را دارند در عین حال غدد بزاقی آنها سالم است . افراد دچار بیماریهای خاص نظیر بیماری آلزایمر ( فراموشی ) یا آنهایی که دچار آسیب های شدید شده اند ممکن است قادر نباشند مرطوب بودن دهان خود را حس نمایند و لذا ممکن است تصور نمایند که دهانشان خشک است حال آنکه واقعاً‌ اینطور نیست .

* چرا بزاق تا این حد اهمیت دارد ؟

بزاق اضافه بر اینکه دهان را مرطوب نگه می دارد اعمال زیر را نیز انجام می دهد :

کمک به هضم غذا

محافظت از دندانها در برابر پوسیدگی

پیشگیری از عفونت بوسیله کنترل باکتریها و قارچهای دهان

فراهم آوردن امکان جویدن و بلعیدن برای شخص

بدون بزاق کافی ، پوسیدگی های دندانی یا دیگر عفونت های دهان می توانند گسترش یابند . همچنین ممکن است مواد غذایی ضروری بدلیل مشکلات جویدن و یا بلع توسط بدن دریافت نشوند .

* دلایل بروز عارضه دهان خشک چیست ؟

زمانی که غدد بزاقی تولید کننده بزاق بطور صحیح فعالیت نکنند شخص بیمار دچار دهان خشک می شود . دلایل زیادی وجود دارد که نشان می دهد چرا این غدد ( غدد بزاقی ) درست عمل نمی کنند .

عوارض جانبی برخی از داروها : بیش از ۴۰۰ نوع دارو می توانند ترشح غدد بزاقی را کاهش دهند . داروهای مربوط به فشار خون و افسردگی اغلب باعث ایجاد دهان خشک می شوند .

بیماری : برخی بیماری ها بر روی غدد بزاقی تأثیر می گذارند . سندرم شوگرن ( مجموعه علائم بیماری است شامل خشکی قرنیه ، التهاب حلق و بزرگ شدن غدد پاروتید و التهاب مزمن مفاصل ) آلودگی و بیماری ایدز ، بیماری قند ( دیابت ) و بیماری پارکینسون ( لرزش شدید عضلات ) همگی می توانند موجب بروز دهان خشک شوند .

- پرتو درمانی ( درمان با اشعه ) : غدد بزاقی ممکن است در صورتی که در مسیر تابش اشعه به منظور درمان سرطان قرار بگیرند دچار آسیب شوند .

- شیمی درمانی

- آسیب های عصبی

* در خصوص دهان خشک چه کاری می توان انجام داد ؟

درمان دهان خشک بستگی به عامل ایجاد این عارضه خواهد داشت . اگر فرد احساس می کند که دهان خشک دارد باید به پزشک یا دندانپزشک مراجعه کند .

اگر عارضه دهان خشک بوسیله دارو ایجاد شده باشد ، پزشک باید دارو را تغییر داده یا میزان مصرف آنرا تنظیم نماید . اگر غدد بزاقی درست عمل نمی کنند ولی هنوز مقداری بزاق تولید می نمایند ، پزشک یا دندانپزشک باید داروئی را تجویز نماید که کمک می کند تا غدد بزاقی بهتر عمل نمایند . پزشک یا دندانپزشک ممکن است به بیمار پیشنهاد نمایند برای مرطوب نگه داشتن دهان از بزاق مصنوعی استفاده نمایند .

* شخص بیمار در این ارتباط چه کاری می تواند انجام دهد ؟

اغلب مواقع آب یا نوشیدنی های بدون قند ( شیرین ) مزه مزه کند .

از خوردن نوشیدنی های حاوی کافئین مثل قهوه ، چای و برخی انواع سودا اجتناب کند . کافئین می تواند دهان را خشک نماید .

در ضمن مصرف غذا ، آب یا نوشیدنی بدون قند ( شیرینی ) مزمزه کند . این اقدام جویدن و بلعیدن غذا را آسانتر می نماید . همچنین احساس مزه غذا را بهتر می کند .

جویدن آدامس های بدون قند ( شیرینی ) یا مکیدن شیرینی های سفت بدون قند ( شیرینی ) برای تحریک جریان بزاق ، همچنین استفاده از مرکبات ، دارچین یا شیرینی های با طعم نعناع اقدام خوبی به شمار می روند .

عدم استفاده از تنباکو یا الکل ،‌ این عوامل دهان را خشک می نمایند .

باید دانست که غذاهای تند و یا شور ممکن است در یک دهان خشک در دو ناراحتی ایجاد نمایند.

در هنگام شب از یک مرطوب کننده استفاده شود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٧

 

خشکی دهان به ویژه در سنین بالا می‌تواند ناشی از اختلال کارکرد در غدد بزاقی به دلیل افزایش سن باشد اما درعین حال باید توجه داشت این مسئله می‌تواند ناشی از برخی بیماری‌ها باشد.

بیماری‌های خودایمنی می‌تواند باعث درگیری غدد بزاقی و اشکی به طور همزمان شود که علامت بارز آن اغلب خشکی دهان و خشکی چشم است و در این مورد به خصوص در افراد جوان و یا مبتلا به روماتیسم باید توجه ویژه‌ای شود؛ چرا که این خشکی دهان ممکن است ناشی از خشک شدن غدد بزاقی باشد.
 همچنین بیماری‌ها مانند دیابت و افزایش قند خون به دلیل دفع بیش از حد آب نیز ممکن است باعث خشکی دهان شود و یا در اثر مصرف برخی داروها از جمله داروهای اعصاب، داروهای کاهنده فشارخون و آنتی کولینرژیک‌های می‌توانند باعث کاهش ترشح بزاق و خشکی دهان شود.
: مورد دیگری که مدنظر است استرس وعصبانیت دائم در افراد است که با تاثیری که براعصاب خودکار بدن می گذارد، می‌تواند باعث کاهش ترشح بزاق شده و خشکی دهان را به دنبال داشته باشد.
 شناخت علت خشکی دهان و دوری از آنها مانند کنترل قند خون در مواردی که علت دیابت باشد و یا کاهش استرس و اضطراب و کاهش تحریک اعصاب سمپاتیک می‌تواند تاثیر به سزایی در کاهش این عارضه داشته باشد.
 در مواردی که بیماری‌های خودایمنی علت خشکی دهان باشد، درمان بیماری زمینه‌ای و یا در صورت امکان کاهش دوز دارو می‌تواند در کاهش خشکی دهان نقش داشته باشد و در مواردی هم که خشکی دهان علت مشخصی ندارد معمولا تحریک کننده‌های بزاق که مهمترین آنها غذاهای ترش مانند آبلیمو و یا داروهای افزایش دهنده ترشح بزاق (که البته به دلیل عوارضی که به دنبال دارند باید تحت نظر پزشک مصرف شود) از راه‌های دیگر درمان خشکی دهان است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٧

 

خشکی موقت دهان:
اثر داروهای کوتاه اثر( مثل آنتی هیستامینها)- عفونتهای ویروسی ( مثل اوریون)- از بین رفتن آب بدن- ترس

خشکی مزمن دهان:

مصرف دارو:
ضد افسردگی ها- مهار کننده های MAO - نرولپتیکها- ضد فشار خونها- فنوتیازینها- بلادونا- مسمومیت با آتروپین

بیماریهای مزمن:
بیماریهی عفونی تب دار- پلی گلوبولینمی- کاشکسی- سندرم شوگرن- بیماری mikulicz- بیماریهای گرانولوماتوز( مثل سارکوئیدوز سل جذام سیفلیس )- آمیلوئیدوز- ایدز - کمبود ویتامین A - دیابت- پرکاری تیروئید- بیماری پلامر وینسون- فشار بالای خون

سایر بیماریها و التهابات:
بیماری graft versus host - رادیو تراپی سر و گردن- شیمی درمانی - افسردگی - فقدان و یا مالفورماسیون غدد بزاقی- عفونتهای موضعی - عفونتها و فیبروز غدد بزاقی اصلی

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۳۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٧

 

برای حل مشکلات ناشی از خشک شدن بزاق دهان چه کنیم؟


به گفته پژوهشگران آمریکایی، مصرف داروهای خاص و شرایط پزشکی خاص باعث کم شدن ترشح بزاق و در نتیجه خشکی دهان می‌شود.

انجمن دندان آمریکا در زیر فهرستی از مشکلاتی که ممکن است در نتیجه خشک شدن دهان شود بروز کنند، تهیه و ارائه شده است:

1. وجود زخم‌های دائمی در گلو و حلق

2. احساس سوختگی در دهان

3. مشکل در تکلم

4. دشواری در عمل بلع

5. خشک شدن مجاری بینی

همچنین از آنجا که بزاق مواد غذایی موجود در دهان را می‌شوید و نیز اسیدهای تولید شده توسط پلاک‌ها موجود را خنثی می‌کند لذا خشک شدن دهان می‌تواند موجب آسیب دندان‌ها شود.

از این رو دندانپزشکان معمولا روشهایی را از قبیل جویدن آدامس‌های بدون قند و استفاده از محلول‌های شست‌و‌شو دهنده دهان را برای بازگرداندن رطوبت دهان توصیه می‌کنند

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٢٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٧

 

خشکی دهان را چگونه درمان کنیم ؟ 
مصرف میوه و غذاهای غنی از فیبر گیاهی در درمان خشکی دهان مؤثر است


استفاده از داروهای ادرار آور، داروهای مقابله با فشارخون و گرفتگی‌های ماهیچه‌ای و همچنین داروهای ضد حساسیت و ضد افسردگی از عمده‌ترین علل خشکی دهان محسوب می‌شوند. 
بیماران مبتلا به مرض قند و کسانی که به علت آلرژی یا بزرگ بودن لوزه سوم از دهان نفس می‌کشند نیز دهانشان خشک می‌شود. همچنین کمبود ویتامین‌هایی همچون b2 ، a و کم خونی ناشی از کمبود ویتامین b12 هم باعث خشکی دهان می‌شود. 

با خشک شدن دهان، غدد بزاقی از فعالیت باز مانده و اختلالاتی در سخن گفتن، جویدن، بلع و تشخیص مزه بوجود می‌آورند.

بهترین درمان خشکی دهان را جویدن طولانی مدت ذکر کرد و گفت: جویدن به دلیل تولید بزاق و تحریک بیشتر آن می‌تواند در درمان خشکی دهان نقش مهمی داشته باشد و مطالعات نشان داده است، جویدن ده دقیقه آدامس در هر ساعت باعث افزایش بزاق می‌شود؛ البته جویدن هم در صورتی مؤثرست که غدد بزاقی قادر به فعالیت باشد. 

مصرف میوه‌ها، مایعات به خصوص آب، غذاهای جامد و غنی از فیبر گیاهی در درمان موثر است ؛ همچنین در کسانی که با اختلال عملکرد غدد بزاقی مواجهند استفاده از بزاق مصنوعی توصیه می شود.

گفتنی است خشک شدن دهان به نوبه خود باعث پوسیدگی دندانها می شود
_

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٢۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٧

 

چرا آگاهی از عارضه دهان خشک اهمیت دارد ؟

اگر فردی دچار یکی از ناراحتی های عصبی ، آشفتگی و اضطراب و برخی بیماریهای نادر بافت همبند ( مانند شوگرن و ... ) شود با عارضه خشکی دهان مواجه خواهد بود . در سنین بالا نیز به علت تغییرات فیزیولوژیک بدن عارضه خشکی دهان زیاد دیده می شود . سیگاری ها نیز یکی از شکایات شایعشان خشکی دهان است . در عین حال اگر شخص بیمار در تمام یا قسمت عمده اوقات ، دهان خشک داشته باشد ، این حالت می تواند برای او غیرقابل تحمل شده ومنجر به مشکلات شدید جسمانی گردد .

* دهان خشک

*

می تواند در ذائقه ( مزه غذا ) ، جویدن ، بلعیدن و صحبت کردن مشکلات بوجود آورد .
*

می تواند شانس پیشرفت پوسیدگی دندانی و دیگر عفونت ها را در دهان افزایش دهد .
*

می تواند به عنوان یک علامت برای یک بیماری و یا وضعیت اساسی باشد .
*

می تواند به واسطه داروهای خاص یا درمانهای دارویی ایجاد شود .

دهان خشک یک جزء طبیعی از گذشت عمر محسوب نمی شود . اگر فردی تصور می کند که دهان خشک دارد ،‌باید به پزشک یا دندانپزشک مراجعه نماید یعنی کسانی که شخص بیمار می تواند آسایش و راحتی خود را مجدداً نزد آنها کسب نماید .

* دهان خشک چیست ؟

دهان خشک وضعیتی است که بزاق به میزان کافی وجود ندارد یا بواسطه بیرون انداختن آب دهان ، محیط دهان خشک می شود .

علائم مربوط به این عارضه :

*

احساس خشکی و چسبندگی در دهان
*

مشکل در جویدن ، بلع ، مزه کردن غذا و یا صحبت کردن
*

احساس سوزش در دهان
*

احساس خشکی در گلو
*

لبهای ترک خورده
*

زبان سخت و خشک
*

زخمهای دهان
*

یک عفونت در دهان

واژه علمی بکار رفته برای عارضه دهان خشک گزروستودیا ( Xerostomia ) می باشد .

برخی از مردم احساس می کنند که عارضه دهان خشک را دارند در عین حال غدد بزاقی آنها سالم است . افراد دچار بیماریهای خاص نظیر بیماری آلزایمر ( فراموشی ) یا آنهایی که دچار آسیب های شدید شده اند ممکن است قادر نباشند مرطوب بودن دهان خود را حس نمایند و لذا ممکن است تصور نمایند که دهانشان خشک است حال آنکه واقعاً‌ اینطور نیست .

* چرا بزاق تا این حد اهمیت دارد ؟

بزاق اضافه بر اینکه دهان را مرطوب نگه می دارد اعمال زیر را نیز انجام می دهد :

*

کمک به هضم غذا
*

محافظت از دندانها در برابر پوسیدگی
*

پیشگیری از عفونت بوسیله کنترل باکتریها و قارچهای دهان
*

فراهم آوردن امکان جویدن و بلعیدن برای شخص

بدون بزاق کافی ، پوسیدگی های دندانی یا دیگر عفونت های دهان می توانند گسترش یابند . همچنین ممکن است مواد غذایی ضروری بدلیل مشکلات جویدن و یا بلع توسط بدن دریافت نشوند .

* دلایل بروز عارضه دهان خشک چیست ؟

زمانی که غدد بزاقی تولید کننده بزاق بطور صحیح فعالیت نکنند شخص بیمار دچار دهان خشک می شود . دلایل زیادی وجود دارد که نشان می دهد چرا این غدد ( غدد بزاقی ) درست عمل نمی کنند .

*

عوارض جانبی برخی از داروها : بیش از ۴۰۰ نوع دارو می توانند ترشح غدد بزاقی را کاهش دهند . داروهای مربوط به فشار خون و افسردگی اغلب باعث ایجاد دهان خشک می شوند .
*

بیماری : برخی بیماری ها بر روی غدد بزاقی تأثیر می گذارند . سندرم شوگرن ( مجموعه علائم بیماری است شامل خشکی قرنیه ، التهاب حلق و بزرگ شدن غدد پاروتید و التهاب مزمن مفاصل ) آلودگی و بیماری ایدز ، بیماری قند ( دیابت ) و بیماری پارکینسون ( لرزش شدید عضلات ) همگی می توانند موجب بروز دهان خشک شوند .
*

- پرتو درمانی ( درمان با اشعه ) : غدد بزاقی ممکن است در صورتی که در مسیر تابش اشعه به منظور درمان سرطان قرار بگیرند دچار آسیب شوند .
*

- شیمی درمانی
*

- آسیب های عصبی

* در خصوص دهان خشک چه کاری می توان انجام داد ؟

درمان دهان خشک بستگی به عامل ایجاد این عارضه خواهد داشت . اگر فرد احساس می کند که دهان خشک دارد باید به پزشک یا دندانپزشک مراجعه کند .

اگر عارضه دهان خشک بوسیله دارو ایجاد شده باشد ، پزشک باید دارو را تغییر داده یا میزان مصرف آنرا تنظیم نماید . اگر غدد بزاقی درست عمل نمی کنند ولی هنوز مقداری بزاق تولید می نمایند ، پزشک یا دندانپزشک باید داروئی را تجویز نماید که کمک می کند تا غدد بزاقی بهتر عمل نمایند . پزشک یا دندانپزشک ممکن است به بیمار پیشنهاد نمایند برای مرطوب نگه داشتن دهان از بزاق مصنوعی استفاده نمایند .

* شخص بیمار در این ارتباط چه کاری می تواند انجام دهد ؟

*

اغلب مواقع آب یا نوشیدنی های بدون قند ( شیرین ) مزه مزه کند .
*

از خوردن نوشیدنی های حاوی کافئین مثل قهوه ، چای و برخی انواع سودا اجتناب کند . کافئین می تواند دهان را خشک نماید .
*

در ضمن مصرف غذا ، آب یا نوشیدنی بدون قند ( شیرینی ) مزمزه کند . این اقدام جویدن و بلعیدن غذا را آسانتر می نماید . همچنین احساس مزه غذا را بهتر می کند .
*

جویدن آدامس های بدون قند ( شیرینی ) یا مکیدن شیرینی های سفت بدون قند ( شیرینی ) برای تحریک جریان بزاق ، همچنین استفاده از مرکبات ، دارچین یا شیرینی های با طعم نعناع اقدام خوبی به شمار می روند .
*

عدم استفاده از تنباکو یا الکل ،‌ این عوامل دهان را خشک می نمایند .
*

باید دانست که غذاهای تند و یا شور ممکن است در یک دهان خشک در دو ناراحتی ایجاد نمایند.
*

در هنگام شب از یک مرطوب کننده استفاده شود .

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۱٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢٧